Doktor Mihić: Dobieramy dietę indywidualnie na podstawie analizy DNA z próbki śliny

Jednym z głównych tematów tego kongresu jest zasada player first, czyli stawianie sportowca na pierwszym miejscu przy podejmowaniu decyzji medycznych. Jak stosuje się ją w klubie tej wielkości co Real Madryt?
Wszyscy lekarze, którzy się tu zebraliśmy, zarówno ci z europejskich klubów, jak i specjaliści z NFL, myślimy przede wszystkim o tym, jak zadbać o zawodnika. Chcemy zapewnić mu kompleksową opiekę, która pozwoli mu w pełni wykorzystać swój potencjał i osiągać jak najlepsze wyniki. Wspierając sport, sprawiamy też więcej radości kibicom.

Zawsze mówiło się, że ciało sportowca jest jego świątynią, ale zawodnicy zawsze powierzali opiekę nad nim klubowym lekarzom. Dziś w mediach społecznościowych widzimy, że piłkarze Realu Madryt wydają sporo pieniędzy, żeby dbać o siebie również w domu…
Dokładnie. W pracy ze wszystkimi pacjentami wykorzystuję to, czego nauczyłem się dzięki sportowcom, żeby każdemu z nich choć trochę pomóc. Dzisiaj przejmujemy metody Amerykanów i stosujemy je u naszych zawodników, a oni u siebie wdrażają to, co podpatrzą w Europie. Lekarze NFL mają na przykład znacznie większe doświadczenie z urazami głowy. Wiele z tego, czego się od nich nauczyliśmy, możemy zastosować w piłce nożnej, choć wstrząśnienia mózgu zdarzają się w niej rzadziej. W NFL bardzo dużą wagę przywiązuje się do jakości snu, zarówno ze względu na skutki wstrząśnień mózgu, jak i na powrót do zdrowia po urazach. Kluczowe są jakość, długość i głębokość snu. Wykorzystujemy w tym celu całą dostępną technologię medyczną.

Mówi pan o wstrząśnieniach mózgu, ale w piłce nożnej mamy do czynienia ze szczególnym zjawiskiem, czyli wielokrotnym uderzaniem piłki głową. Czy to was niepokoi?
Zdecydowanie. Badamy to i jesteśmy już na bardzo zaawansowanym etapie. Zarówno UEFA, jak i FIFA prowadzą badania nad tym, co określają jako zdarzenia prowadzące do wstrząśnienia mózgu oraz uderzenia, które nie wywołują pełnoobjawowego wstrząśnienia. W piłce nożnej dochodzi do nich regularnie. Zawsze można powiedzieć, że powinniśmy byli zacząć wcześniej, ale lepiej późno niż wcale. Mamy do dyspozycji znakomitą technologię. Rozwijają się też metody obiektywnej diagnostyki, od oznaczania we krwi markerów urazu głowy po badania wykonywane po zdarzeniu za pomocą przenośnych aparatów EEG. To pomoże nam trafniej diagnozować urazy i lepiej chronić zawodników.

Sztuczna inteligencja weszła do naszego życia. Zakładam, że dotarła też do Realu Madryt i innych klubów. Czy może kiedyś zastąpić lekarza na boisku?
To jest nasz dylemat. Dziś nie da się pracować w medycynie bez korzystania w jakimś stopniu ze sztucznej inteligencji. Podoba mi się, że pozwala głębiej przeanalizować przypadek i daje więcej szczegółów. Martwi mnie jednak, że studenci medycyny tracą umiejętności diagnostyczne i praktyczne, takie jak osłuchiwanie czy badanie palpacyjne. Maszyna od razu sugeruje tomografię lub rezonans, przez co podstawowe badanie schodzi na dalszy plan… Na końcu bez lekarza nigdy się nie obejdzie. Jedno z najstarszych powiedzeń w medycynie brzmi „Lecz pacjenta, a nie obrazy czy liczby”. Przy sztucznej inteligencji czasem nam to umyka. Trzeba o tym pamiętać.

Czy prawdą jest, że już powstają modele prognostyczne, które mają wskazywać, kiedy piłkarz powinien odpocząć zanim dozna kontuzji?
Jednym z największych problemów, z jakimi mierzą się kluby, jest brak odpowiedniego odpoczynku, bo gramy bez przerwy. Mówiłem już kilka razy, że gdyby nasi piłkarze byli końmi wyścigowymi, mielibyśmy protesty przeciwko znęcaniu się nad zwierzętami za to, że każemy im ciągle biegać… A tutaj nikt nie protestuje. Mecz za meczem, jeden po drugim i nikt nie pyta, jak się czuje zawodnik. Musimy być bardziej świadomi tego problemu. Trzeba dać piłkarzom więcej do powiedzenia, zmniejszyć liczbę meczów i zapewnić im więcej odpoczynku. Nasz sport opiera się na zdrowiu zawodników i to ich zdrowie musi mieć pierwszeństwo przed rywalizacją.

Czy regularnie będziemy oglądać 40-letnich piłkarzy rywalizujących na najwyższym poziomie? Dziś mamy pojedyncze przypadki, takie jak Cristiano czy Modrić.
To już się dzieje. Widzimy to u nich, u Đokovicia, Messiego, Fernando Alonso czy Toma Brady’ego. Wszyscy rywalizowali lub nadal rywalizują dekadę po przekroczeniu wieku, który kiedyś uznawano za granicę kariery. Zawodnik musi mieć jednak chęć i dyscyplinę, by dalej startować, a medycyna daje mu możliwość przedłużenia kariery. Dużo zmienił postęp w chirurgii i leczeniu urazów. Kiedyś zerwanie więzadła krzyżowego przedniego oznaczało koniec kariery i pół roku w gipsie. Dziś takie urazy leczy się tak sprawnie, szybko i precyzyjnie, że zawodnicy wcześniej wracają do gry i mogą dłużej kontynuować karierę.

Wspomniał pan o pladze ostatnich lat, czyli zerwaniach więzadła krzyżowego. Dlaczego wydaje się, że jest ich coraz więcej?
Nigdy wcześniej nie grano tyle, co teraz, a to zwiększa ryzyko. Powinniśmy też włożyć więcej wysiłku w ustalenie, dlaczego ten uraz występuje znacznie częściej u kobiet niż u mężczyzn. Kobiety doznają urazów więzadła krzyżowego przedniego nawet osiem razy częściej i co dla nas wstydliwe, wciąż nie wiemy dlaczego.

Czy badania genetyczne to już w piłce nożnej codzienność?
Tak, korzystamy z nich na co dzień, choćby przy ustalaniu diety. Każdy nieco inaczej metabolizuje to, co je.

Czyli koniec z pizzą w szatni po meczu na szybką regenerację?
Każdy powinien jeść to, co odpowiada jego potrzebom. My dobieramy dietę indywidualnie na podstawie analizy DNA z próbki śliny, którą wysyłamy do laboratorium. W ten sposób ustalamy, jakiego rodzaju węglowodanów czy jakiej formy żelaza potrzebuje dany zawodnik i o jakiej porze dnia powinien je przyjmować.