Bundesliga, La Liga, Serie A i Premier League wspólnie żądają reform FIFA

Wspólne oświadczenie Bundesligi, La Ligi, Lega Calcio Serie A i Premier League

Mistrzostwa świata mogą być szczytowym wydarzeniem w naszym sporcie, ale fundamenty piłki nożnej są podtrzymywane tydzień po tygodniu, na wypełnionych stadionach i w lokalnych społecznościach, przez oddanych zawodników, kibiców, kluby i ligi na całym świecie. W ostatnich latach wieloletnim fundamentom futbolu zagroził zasadniczy problem dotyczący zarządzania: prezes FIFA aktywnie promował pomysły oparte na wykorzystywaniu innych, zamiast przed nimi chronić. I choć podmioty tworzące środowisko piłkarskie ostatecznie wymusiły wycofanie projektu FIFA Forward Enterprise, warunki, które doprowadziły do powstania FFE, nadal istnieją.

Prezes FIFA uznał już potrzebę reform, ale rozważanie powierzchownych zmian proceduralnych w następstwie sprawy FFE nie wystarczy. Niezbędna jest gruntowna reforma zarządzania, która przywróci w FIFA jasno określone granice statutowe, w tym pewność, że poszczególne sprawy dyscyplinarne pozostają w sposób możliwy do wykazania wolne od ingerencji politycznej. Przyszłość FIFA jest ważna dla każdego, komu zależy na piłce nożnej, ponieważ nasz sport nie może rozwijać się na całym świecie, jeśli podważa się jego fundamenty.

Problem zarządzania FIFA wykracza daleko poza rolę jednej osoby. Szersze pytanie brzmi: czy prezes FIFA powinien jednocześnie dysponować tak rozległą władzą regulacyjną, komercyjną i polityczną bez skutecznych mechanizmów kontroli i równowagi, w tym wymogu uzyskania zgody zainteresowanych podmiotów? Ponad dekadę temu, w następstwie postępowań karnych dotyczących wysokich rangą działaczy piłkarskich, FIFA podjęła własny proces reform, który miał rozwiązać te problemy. A jednak futbol po raz kolejny doświadczył jednego z największych nadużyć władzy w historii FIFA.

Zabieramy głos wspólnie, jako członkowie założyciele European Leagues i World Leagues Association, ponieważ rozumiemy, jak nieustanna ekspansja FIFA wpływa na wszystkich. Każdy z nas odpowiada za profesjonalny system, który łączy oddolne podstawy naszego sportu z elitarnymi rozgrywkami krajowymi i międzynarodowymi. Łącząc miliony ludzi, krajowe ligi piłkarskie na całym świecie wywierają ogromny wpływ społeczny i gospodarczy: wspierają różne branże, tworzą miejsca pracy i inwestują w rozwój futbolu na poziomie lokalnym, a jednocześnie zapewniają naszym społecznościom znaczące wpływy podatkowe.

Około 1% zawodowych piłkarzy na świecie bierze udział w mistrzostwach świata FIFA, podczas gdy pozostali zawodnicy i ich kluby przestają rywalizować, gdy krajowe ligi zawieszają rozgrywki. Mimo to, kiedy FIFA jednostronnie podejmuje ważne decyzje, które bezpośrednio nas dotyczą – na przykład rozszerzając międzynarodowy kalendarz meczowy (IMC) i wydłużając okresy, w których rozgrywki krajowe muszą być wstrzymane – podmioty najbardziej dotknięte tymi zmianami nie mają rzeczywistego udziału w procesie decyzyjnym. System zarządzania FIFA, który skupia niekontrolowaną władzę regulacyjną, komercyjną i polityczną w jednym urzędzie, sprowadzając zainteresowane podmioty do roli wyłącznie doradczej, nie spełnia swojego zadania.

W ostatnich latach orzecznictwo międzynarodowe konsekwentnie podkreślało tę samą zasadę: organy zarządzające sportem mogą regulować naszą dyscyplinę, ale ich władza nie jest nieograniczona. Gdy FIFA zamierza organizować rozgrywki, musi również neutralizować nieodłącznie związany z tym konflikt interesów poprzez przejrzyste, obiektywne, niedyskryminujące i proporcjonalne zasady oraz kryteria, przyjmowane z udziałem zainteresowanych stron i podlegające skutecznej, niezależnej kontroli. Skarga dotycząca IMC, złożona przez ligi do Komisji Europejskiej w październiku 2024 roku, jest konsekwencją wadliwego systemu zarządzania, w którym FIFA może wykorzystywać swoje uprawnienia regulacyjne do realizacji własnych celów komercyjnych bez uwzględniania wpływu na stabilność ekonomiczną i społeczną rozgrywek krajowych, mających znaczenie dla wszystkich zainteresowanych podmiotów.

Dla dobra piłki nożnej musi się to zmienić już teraz. Dlatego wspólnie wzywamy do stworzenia nowej struktury zarządzania światowym organem kierującym naszym sportem – przejrzystej, obiektywnej, proporcjonalnej i uwzględniającej wszystkie zainteresowane strony, opartej na trzech podstawowych zobowiązaniach. Wzywamy FIFA do:

1. Zapewnienia zainteresowanym podmiotom rzeczywistego udziału w podejmowaniu decyzji
FIFA musi powołać stały organ reprezentujący kluczowe zainteresowane podmioty, w tym krajowe federacje, ligi, kluby oraz zawodników i zawodniczki z całego środowiska piłki nożnej mężczyzn i kobiet. Ten nowy organ musi być w pełni informowany o nowych inicjatywach i odgrywać rzeczywistą rolę w procesie decyzyjnym FIFA. W przypadku decyzji dotyczących między innymi kalendarza, zatrudnienia, rozgrywek i kluczowych aktywów futbolu konieczne musi być uzyskanie zgody grup bezpośrednio objętych skutkami danej decyzji.

2. Zapewnienia podejmowania decyzji na podstawie dowodów
Każda istotna propozycja FIFA musi od początku opierać się na jasno określonym uzasadnieniu, potwierdzających je dowodach oraz niezależnej ocenie, opublikowanej przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji, obejmującej zawodników, kluby, ligi i kibiców oraz analizującej wpływ na wszystkie zainteresowane podmioty i rozwój piłki nożnej. Należy dokładnie przeanalizować różne warianty, a ostatecznym decyzjom powinny towarzyszyć opublikowane uzasadnienia.

3. Ochrony roli regulacyjnej FIFA przed wpływem jej działalności komercyjnej
Rola FIFA jako regulatora i strażnika piłki nożnej musi być chroniona przed wpływem jej funkcji komercyjnej jako organizatora światowych rozgrywek poprzez solidne zabezpieczenia instytucjonalne, które pozwolą zachować zaufanie, legitymację do działania i rozliczalność. Organy do spraw etyki, nadzoru finansowego i wyborów muszą mieć zasady powoływania członków, budżety oraz uprawnienia rzeczywiście niezależne od administracji FIFA i jej prezesa. Reformy te zagwarantują, że najważniejsze prawa FIFA związane z rozgrywkami, w tym mistrzostwami świata, będą zarządzane w sposób powierniczy w interesie całego futbolu.

Dalsze kroki

W tym kluczowym dla naszego sportu momencie zachęcamy kandydatów na prezesa FIFA do poparcia tych zasad oraz do zwołania, w ciągu pierwszych 100 dni kolejnej kadencji prezesa, konwentu do spraw zarządzania pod niezależnym przewodnictwem, reprezentującego federacje członkowskie i szerszą społeczność piłkarską, z zadaniem publicznego przedstawienia raportu w ciągu sześciu miesięcy.

Wszyscy kandydaci na prezesa FIFA powinni opublikować własny program reform, poddać jego treść debacie i przestrzegać zasad uczciwych wyborów. Zasoby finansowe, prawne, komunikacyjne i marketingowe FIFA, a także jej fundusze na rozwój piłki nożnej, muszą pozostawać ściśle neutralne i nigdy nie zapewniać żadnemu kandydatowi przewagi wyborczej.

Zapraszamy konfederacje, krajowe federacje, ligi, kluby, związki zawodowe piłkarzy, grupy kibicowskie i władze publiczne ze wszystkich kontynentów do przyłączenia się do tej inicjatywy poprzez poparcie tych zasad.

Nadszedł moment, by zdecydować nie tylko o tym, kto będzie kierował FIFA, ale także o tym, jak FIFA powinna być zarządzana. Ligi mają do odegrania kluczową rolę w tym procesie i chcemy dopilnować, aby głos każdej ligi został usłyszany.

Piłka nożna potrzebuje FIFA jako silnej instytucji. Jednak sile musi towarzyszyć odpowiedzialność za podejmowane działania. Autorytet FIFA może wynikać wyłącznie z dzielenia się odpowiedzialnością, poddawania się kontroli i zdobywania zaufania.