The Objective: FIFA bada zmianę kodeksu etycznego RFEF w czasie sprawy Negreiry

The Objective informuje, że FIFA ma w swoich rękach i analizuje anonimowy raport „Pelícano 2.0”, czyli dokument, o którym hiszpański dziennik cyfrowy pisał już wcześniej i który trafił także do UEFA. W dossier opisano powiązania dotyczące sprawy Negreiry oraz domniemane nieprawidłowości w Hiszpańskiej Federacji Piłkarskiej. Teraz najważniejszy wątek dotyczy zmiany kodeksu etycznego RFEF w kluczowym momencie 2021 roku, niedługo po powrocie Joana Laporty na stanowisko prezesa Barcelony i jego wejściu do zarządu federacji.

Jak informowaliśmy wcześniej za The Objective, FIFA i UEFA otrzymały raporty „Pelícano” oraz „Pelícano 2.0”, które analizują sprawę Negreiry i możliwe nieprawidłowości w RFEF. Później ten sam dziennik opisywał także sprzeczność między zeznaniami Laporty przed sądem a oficjalnymi sprawozdaniami finansowymi Barcelony w sprawie płatności dla José Maríi Enríqueza Negreiry.

FIFA i UEFA potwierdziły odbiór dossier i rozpoczęły proces jego analizy. W raporcie znajdują się między innymi dokumenty hiszpańskiego urzędu skarbowego oraz materiały z czynności Policji Sądowej, które mają pomagać w wyjaśnianiu powiązań stojących za płatnościami Barcelony na rzecz Negreiry. Sąd potwierdził, że kataloński klub wypłacił 8,4 miliona euro byłemu wiceprzewodniczącemu Komitetu Technicznego Arbitrów, który zajmował to stanowisko przez 17 lat, od 1994 do 2018 roku. Płatności potwierdzono za okres od 2001 do 2018 roku.

Według The Objective fakty opisane w raporcie sięgają czerwca 2021 roku. Wtedy, w czasie zmian regulacyjnych i personalnych w RFEF, a także w samym środku debaty wokół Superligi promowanej przez Florentino Péreza, federacja przedstawiła Walnemu Zgromadzeniu nowy kodeks etyczny. Jak wynika z protokołu zgromadzenia z 8 czerwca 2021 roku, punkt dotyczący spraw prawnych obejmował dokumentację z modyfikacjami statutów RFEF i kodeksu etycznego. W protokole odnotowano, że nie było żadnej interwencji ani pytania w sprawie przedstawionych zmian, a sam kodeks etyczny zatwierdzono 83 głosami za, przy dwóch głosach przeciw i trzech wstrzymujących się.

Sedno zarzutu nie polega jednak na tym, że RFEF wpisała w 2021 roku wprost trzyletni termin przedawnienia dla korupcji. Chodzi o to, że wcześniejsze kodeksy zawierały własne, znacznie ostrzejsze zasady. Kodeks z 2015 roku przewidywał, że co do zasady naruszenia przedawniają się po dziesięciu latach, ale łapownictwo i korupcja nie przedawniają się w ogóle. Z kolei kodeks z 2019 roku ustalał ogólny termin pięcioletni, natomiast dla łapownictwa, korupcji, przywłaszczenia środków, naruszeń integralności fizycznej i psychicznej oraz ustawiania meczów i rozgrywek przewidywał dziesięć lat.

Wersja przyjęta w 2021 roku miała zmienić ten mechanizm. Jak wskazywały już wcześniej analizy IUSPORT i El Independiente, obecny kodeks nie zawiera takiego samego katalogu naruszeń i sankcji, a Komitet Etyki został pozbawiony części dotychczasowych narzędzi, w tym możliwości działania z urzędu. W praktyce oznaczało to, że większe znaczenie zyskały ogólne przepisy dyscyplinarne i państwowe prawo sportowe, w których najpoważniejsze przewinienia sportowe przedawniają się po trzech latach.

Według raportu analizowanego przez FIFA i UEFA chronologia tej zmiany jest kluczowa. Ostatnia potwierdzona płatność Barcelony na rzecz byłego wiceszefa hiszpańskich arbitrów pochodzi z czerwca 2018 roku. Nowy kodeks etyczny zatwierdzono natomiast w czerwcu 2021 roku, czyli w momencie, gdy od tej płatności mijały trzy lata. Raport sugeruje więc, że usunięcie szczególnego reżimu z kodeksu etycznego mogło administracyjnie zabezpieczyć sprawę dokładnie wtedy, gdy przy zastosowaniu ogólnych terminów mogła zostać uznana za przedawnioną. To jednak jest już interpretacja autorów dokumentu, a nie fakt wynikający wprost z samego brzmienia przepisów.

Na tym tle zmiana wprowadzona przez RFEF może budzić dodatkowe wątpliwości, bo odbiega od kierunku wyznaczanego przez FIFA i UEFA w sprawach dotyczących integralności rozgrywek. The Objective przypomina, że Aleksander Čeferin jeszcze przed objęciem stanowiska prezesa UEFA bronił zasady, zgodnie z którą przewinienia związane z ustawianiem meczów oraz korupcją wobec przedstawicieli pionów technicznych czy sędziowskich nie powinny przedawniać się na poziomie dyscyplinarnym. Hiszpańska Federacja Piłkarska miała wtedy poprzeć tę linię i przyjąć ją wraz z pozostałymi federacjami członkowskimi.

Według raportu zmiany w kodeksie etycznym RFEF miały zostać wprowadzone z pominięciem zasad obowiązujących w europejskiej i światowej piłce. W praktyce miały utrudnić lub uniemożliwić działania zarówno w sprawie RFEF, Gerarda Piqué, Arabii Saudyjskiej i Superpucharu Hiszpanii, jak i w sprawie Negreiry. Dokument zarzuca, że modyfikacji dokonano przez „ukrycie informacji i wbrew statutom zatwierdzonym przez Wyższą Radę Sportu”. Autor raportu wskazuje, że kodeks z 2019 roku dawałby federacji narzędzia do działania w obu tych sprawach, natomiast zmiana z 2021 roku miała ograniczyć możliwość sankcjonowania osób odpowiedzialnych za ewentualne nieprawidłowości.

Raport stwierdza również, że kodeksy etyczne RFEF z 2015 i 2019 roku, przygotowane przy obowiązywaniu ustawy o sporcie z 1990 roku, były zgodne z wymogami FIFA i UEFA. Inaczej oceniany jest kodeks z 2021 roku, który według dokumentu został przyjęty w RFEF w sposób nieprawidłowy, z naruszeniem podstawowych kontroli i wewnętrznych przepisów federacji. Autor raportu twierdzi, że ta wersja nie spełniała wymogów światowej i europejskiej organizacji.

W tym kontekście dokument odnosi się także do mundialu w 2030 roku, który mają zorganizować Hiszpania, Portugalia i Maroko. Raport ostrzega, że od 2021 roku Hiszpania oddalała się od europejskiej linii dotyczącej integralności w futbolu, nie podejmując działań w sprawie Barcelona–RFEF–Negreira oraz RFEF–Piqué–Arabia Saudyjska, a wszystko działo się w czasie, gdy kraj stoi przed organizacją mistrzostw świata.

Autor anonimowego raportu „Pelícano 2.0” korzystał ze źródeł otwartych i dokumentów publicznych. Wśród nich znajdują się okólniki UEFA z marca 2014 roku i FIFA z maja 2014 roku dotyczące manipulowania meczami, korupcji, przedawnienia i obowiązku działania, kodeksy etyczne RFEF z 2015, 2019 i 2021 roku, protokoły RFEF opublikowane na jej stronie internetowej, a także kodeksy etyczne UEFA i FIFA z lat 2014–2021.