Valdano: Normalność z naciskaniem na postać sędziego to aberracja, wstyd i głupota

Jeśli futbol mierzy się talentem, ten mecz ma nieporównywalną rangę. Jeśli mierzy się go pieniędzmi, każda z drużyn jest warta wiele setek milionów. Jeśli mierzy się go oczekiwaniami, mamy przed sobą widowisko o światowym wymiarze. Jeśli mierzy się go emocjami, trudno znaleźć większe nagromadzenie pasji, niepewności, miłości i, przyznajmy to, nienawiści. A jednak… Nie wiem, czy biedny sędzia, któremu przypadnie poprowadzenie tego meczu, kiedykolwiek kopnął piłkę. Wiemy natomiast, że nie jest kandydatem do Złotej Piłki ani nie zagra w Klasyku.

Ale w jednym z meczów budzących największe zainteresowanie, w którym zmierzą się dwaj bramkarze należący do najlepszych na świecie, dwaj napastnicy kandydujący do Złotej Piłki i garść gwiazd występujących w pozostałych sektorach boiska, znaczna część spojrzeń skupi się właśnie na tym człowieku. Powodem nie będzie podziw. Przepisy mu nie pomagają, bo z upływem czasu tylko je komplikowano. Gdybyśmy zrobili to samo z dziesięcioma przykazaniami, nie potrafilibyśmy już nawet grzeszyć. Sprawiedliwość zwykle przedstawia się z opaską na oczach. Kibice obu drużyn są jednak przekonani, że sędzia ją zdejmie, by faworyzować rywala. Jeszcze nie wiemy, kogo okradnie ani dlaczego, ale już mamy do czynienia z domniemanym złodziejem.

Skoro dotarliśmy do tego punktu, normalne wydaje się, że artykuł o wielkim meczu tygodnia zaczyna się od położenia nacisku na postać sędziego. Ale ta normalność jest aberracją, wstydem i głupotą. Ten biedny człowiek, zastraszony wszelkimi możliwymi podejrzeniami, będzie musiał wytężyć wszystkie zmysły nawet przy wrzucie z autu. Przy kontrowersyjnych sytuacjach niech Bóg ma go w swojej opiece. Cokolwiek zrobi, po meczu lepiej będzie dla niego trzymać się z dala od mediów społecznościowych, bo dla jednej z dwóch drużyn, a niewykluczone, że dla obu, z podejrzanego stanie się winnym.

Daniel Passarella, zapewne najlepszy obrońca w historii argentyńskiego futbolu, zwykł nazywać dziennikarzy, bynajmniej nie w ramach pochwały, „niepokonanymi”, ponieważ nigdy nie przegrywali. Teraz niepokonane są kluby: kiedy wygrywają, to dlatego, że były lepsze; kiedy przegrywają, zawsze mają pod ręką kogoś, kogo można obarczyć winą. To mechanizm, który zubaża ligę i naszą kulturę sportową. Od hiszpańskich sędziów możemy domagać się wyjaśnień, spójnych kryteriów, bardziej przejrzystego korzystania z VAR-u i mechanizmów rozliczania ich z podejmowanych decyzji. Ale nic nie usprawiedliwia tego, że czynimy z nich wiecznych podejrzanych.

Przejdźmy teraz do sprawy drugorzędnej, czyli meczu. A ponieważ nie zostało już wiele miejsca, uprośćmy: będzie to walka piłki z przestrzenią. Barça czyni z piłki źródło przyjemności, które służy jej do dominowania w meczach oraz dzięki przemyślanej grze i uporowi, przechylania szali na swoją korzyść. Przestrzenie to z kolei luki, których będzie szukał Real Madryt, by wykorzystać błyskawiczną szybkość Mbappé oraz zdolności do gry do przodu Diomandé i Bellinghama. Piłka po to, by przemieszczać rywala, odwracać jego uwagę i w końcu go zaskoczyć – przestrzeń po to, by odpalać rakiety grające w futbol.

Dwie kadry warte miliony, dwie odmienne koncepcje gry. Ostatnie wyniki i atut własnego boiska wskazują faworyta, ale historia mówi, że „ofiara” jest zdolna do wszystkiego. Oto Klasyk, zapakowany jak prezent i ozdobiony kokardą. Jutro go rozpakujemy i odkryjemy, co jest w środku. Miejmy nadzieję, że nie sędzia.